ردیف موسیقی ایرانی باتارسلیمان روح افزا

در تاریخ ۱۳۹۷/۱۰/۲۱
سليمان روح افزا در سال ۱۲۸۶ شمسي در خانواده‏اي كليمي به دنيا آمد و در تهران همچون خانواده خود موسيقي را پيشه خود ساخت. به شيوه كليمي‏هاي موسيقيدان كه نام خانوادگي خود را از گوشه موسيقي انتخاب مي‏كردند، همچون مرتضي ني‏داود نام وي روح‏افزا شد. ولي در دوره كودكي به فراگيري ضرب پرداخت و سپس در ايام نوجواني نزد اساتيد گمنام دوره قاجاريه به فراگيري تار پرداخت. او بعدها به خدمت استاد يگانه، مرتضي ني‏داود راه يافت تا از ملاحت پنجه استاد و از خرمن دانش وسيع وي در نوازندگي خوشه‏چيني كند.
در اين زمان سرعت پنجه، شفافيت مضراب‏ها و ريزهاي تند و سريع و حركت دست چپ را از استاد ني‏داود فرا گرفت.
بعدها وقتي به تسلط كامل در تار دست يافت و به نوازندگي ويلن روي آورد تا نبوغ و خلاقيت خود را در اين ساز آزمايش كند. سليمان روح‏افزا جزء اولين سري مدرسين موسيقي مدرسه عالي بود. بعدها او پس از اينكه از استاد ني‏داود اصول را فرا گرفت جهت شركت در اركستر انجمن موسيقي ملي دعوت شد كه مقارن با سال‏هاي ۱۳۲۳ مي‏باشد و در بروشورهاي انجمن موسيقي نامش ثبت شده است.
شيوه نوازندگي‏اش در تار باعث شد كه از سال ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۳ شمسي اركستري به رهبري خود تشكيل دهد و اتفاقا در همين سال‏ها بود كه چند صفحه با خواننده معروف آن دوره روح‏انگيز پر كرد. وي در اين سال‏ها همكاري نزديكي با كلنل وزيري و حسين سنجري داشته است.
پس از آغاز كار راديو به سال ۱۳۱۹، روح‏افزا همكاري خود را در سال‏هاي ۱۳۲۳ با راديو تهران آغاز كرد.
از اجراهاي ضبط شده در راديو مي‏توان به چند برنامه با خواننده كليمي، يونس دردشتي اشاره كرد كه در آرشيو راديو موجود است. شيوه اجرايي وي در تار در حيطه فرهنگ بخش طرب و اصيل و قديمي كه از دوره قاجار تا نسل او باقي مانده بود كه داراي ضربي‏هاي فوق‏العاده زيبايي است. به همين دليل صداي ساز و نحوه اجرا و شيوه نوازندگي او با شيوه يحيي زرپنجه متفاوت است.
به نظر مي‏رسد كه او با وجودي كه چنين شيوه‏اي در تار داشته است رديف‏داني، كامل بوده است و به خوبي مي‏دانسته كه در كجا از جملات رديف استفاده كند.
در لوازم به جا مانده از ايشان مضراب تارش به چشم مي‏‎خورد كه جنس آن از شاخ بوده و نه از جنس برنج، و همين امر صداي تارش را متفاوت با ديگران مي‏كند.
وقتي كه موسي معروفي نوازنده و استاد بزرگ تار تصميم گرفت دانسته‏هاي خود را كه بعدها به نام رديف موسي معروفي شكل گرفت ضبط كند (وي به دلايل شخصي ديگر تار نمي‎نواخت)، از ميان نوازندگان تار به دليل تسلط كامل در رديف‏نوازي، روح‏افزا را براي ضبط انتخاب كرد.
ضبط نوارها يك سال به طول انجاميد. در هر نوار، موسي معروفي نام گوشه‏ها را مي‏برد و سپس صداي تار روح‏افزا به گوش مي‏رسد كه همان گوشه را مي‏نوازد.
در اول اين كاست، موسي معروفي مي‏گويد:
«دستگاه همايون – رديف اساتيد موسيقي ايراني كه توسط اينجانب موسي معروفي جمع‏آوري و تنظيم گرديده، اكنون به وسيله آقاي سليمان روح‏افزا كه از هنرمندان باسابقه مي‏باشد در نوار ضبط مي‏گردد، اميد است كه مورد پسند اهل ذوق و هنر باشد.
بماند سال‏ها اين نظم و ترتيب        زما هر ذره خاك افتاده جايي
غرض نقشي است كز ما بازماند          كه هستي را نمي‏بينم وفايي»
 و اين چنين بود كه اثري جاويدان با صداي تار روح‏افزا به يادگار باقي ماند كه امروزه ملاك و مصدر بسياري از هنرمندان موسيقي است.
آثار به جا مانده از سليمان روح‏افزا عبارتند از:
۱- رديف موسي معروفي . اجرا با تار سليمان روح‏افزا.
۲-  چند برنامه راديويي همراه با صداي يونس دردشتي.
۳-  چند صفحه با اركستر خودش با صداي روح‏انگيز.
۴- چند ضربي قديمي با كوشش موسي معرفي به نت درآمده كه نزد خاناده موسي معروفي محفوظ است.
سليمان روح‏افزا ۸ مرداد ماه سال ۱۳۵۹ بدرود حيات گفت.
RIAL 50,000 – خرید
, ,